'Eskerrik' eta beste

Ikasturtearen hasieran, lankide batek esan zigun: "Idatzi beharko zenukete 'eskerrik' horren kontura; ikaragarri ari da zabaltzen, eta jendeak uste du, gainera, zuzena dela". Beste batek, berriz, orain dela gutxi izenburu hau proposatu zigun: "eta, zenbakiekin, bai". Orain arte ez ditugu aipatu ez bata, ez bestea.

Bada, Euskadi Irratiko Hiri Gorrian saioan –abenduaren 3an, euskararen egunean–, horiek biak eta beste batzuk izan ziren hizpide Maider Segurolak Ander Altunari egin zion elkarrizketan. Euskararen aje modernoak izan zen gaia.

Segurolak, amaieran, honelatsu agurtu zuen Altuna: «Eskerrik gurekin jolasteagatik, euskararekin egiten ari garenagatik alarmaren tinbrea ukitzen laguntzeagatik. Eta ea dena ondo akabatzen den. Si eske oso erraza da, en plan Mitxelena.»   

Agur bero bat, agur bero-beroa... Aitor Mazo! (eta Alex eta Koldo)

KZn egin diguten azken galderetako bat izan da ea zein den egokiagoa lankide bati mezua idaztean amaierako agurrerako: "Agur bero bat" ala "Agur beroa".

Azalpena ematen ari ginela, jakin dugu Aitor Mazok adio esan digula. Horregatik, gaur "agur bero bat, agur bero-beroa... Aitor!" aldarriaren beharra daukagu.

Aitor Mazo, Kontsulta Zerbitzuaren bataioan, KZko bi kiderekin: D. Errobira eta K. Elissalt.

Hona gure erantzuna kontsultari: "Agur bero bat".

Gazte hizkerak eskolara!

Gasteizko institutu bateko euskara irakaslea izan genuen protagonista urtarrilaren 26ko postean. Trikimailu bat erabili zuen, lexikoa lantzeko aitzakian, ikasleak dibertitzeko.


Goiz hartan (halabeharra eta txiripa!), irratian entzun genuen elkarrizketa egingo ziotela Gasteizko institutu batean dabilen euskara irakasle bati; zer eta DBHko ikasleek euskararekiko dituzten jarrerei buruz jarduteko. Eta jakin-mina sortu zitzaigun: Irakasle bera ote da?

Jebieuskalduna naiz, eta harro nago!

Gasteizko institutu bateko euskara irakasleak oso argi dauka, ikasleek esanda, zergatik desertatzen duten gehienek euskaraz hitz egitetik: besteak beste, euskaraz lexikoa falta zaielako nahi dutena nahi duten moduan esateko; hau da, hizkuntza nolabait jasoa irakasten zaielako ikasgelan, eta ez berek behar dutena ligatzeko, iraintzeko, birao egiteko…
 

Eta, hazia lur onean jausiko den esperantza gutxirekin bada ere, hogeita bost hitzeko zerrenda bat osatu du, haietatik bakoitzak lau aukeratu eta ahozko testu labur-labur batean erabiltzeko. Ikasle gehienek, askogatik, lau hauek aukeratu dituzte: nekaporratu, tronpatu, makakorro eta barakarro; irakasleak garrantzirik eman gabe bezala baina guztiz kontziente gainerako hogeita bat gatzgabeko hitzen artean txertatu dituenak, hain zuzen ere.

Nola esaten da euskaraz "teléfono fijo"?

Lepoa ere jokatuko genuke munduan dauden euskal kontsulta zerbitzu guztiek erantzun behar izan diotela inoiz galdera honi: “Nola esaten da euskaraz teléfono móvil”? Oraindik, hiztun asko eta asko harrapatuta dago telefono mugikorra, telefono mobila, sakelako telefonoa, eskuko telefonoa eta segapotoa aukerekin ehundu den amaraunean.

Kontsulta zerbitzukook, ordea, uste dugu ikasi dugula bizirauten garai berri hauetan. Ez dugu burua apurtzen kontu horrekin. Gehienetan, telefonoa esaten dugu; zehaztu behar dugunean, berdin digu sakelako telefonoa edo mugikorra den; etxeko telefonoa edo finkoa den.

Trenak bere irteera burutuko du 6. nasan

Izenburuko esaldia tren-geltokian entzungo bagenu, gehienoi –baina,  guztioi?– halako belarriko mina emango liguke, gaztelaniatik eratorritako kalko gordina dela eta. Baina, beste adibide hauetan?

“Poliziak miaketa burutu du Getariako portuan, heroina bila”

“Zuzendariaren begiradapean burutuko dute sute-simulazioa”

Zergatik ez badakigu ere, gehiagok –gehienek?– emango lituzkete ontzat horiek biak izenburukoa baino, sarri xamar entzun eta irakurtzen ditugu eta...

aitxitxe

Kontsulta zerbitzuan orain dela gutxi galdetutakoa: zelan idazten da aitxitxe?

Hona zer erantzun genion: euskara batuan, aitita da forma hurbilekoena, baina euskara batua komunikazio egoera formaletan aplikatu beharreko hizkuntzaren aldaera baino ez da.

Bestelako komunikazio egoeretan (esaterako, norbaitenganako maitasuna adierazteko premia duzunean), apurtu daitezke arau horiek; are gehiago, esan genezake komeni dela arauok apurtzea helburura iristeko.